Thí sinh HHDN Du lịch Biển 2023 trao quà cho ngư dân có hoàn cảnh khó khăn
Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.CMC đồng hành tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu thúc đẩy chuyển đổi số
Bên cạnh SEA Games 33 diễn ra vào cuối năm nay (tháng 12.2025), giải vô địch bóng đá nữ Đông Nam Á (AFF Cup) 2025 sẽ là sân chơi hấp dẫn mà đội tuyển nữ Việt Nam tranh tài. Đây là giải đấu mà thầy trò HLV Mai Đức Chung từng 3 lần vô địch, trong đó lần gần nhất là vào năm 2019, khi Việt Nam thắng 1-0 trước chủ nhà Thái Lan ở trận chung kết nhờ bàn thắng của trung phong Huỳnh Như. AFF Cup nữ có lịch sử phát triển từ năm 2004, với 12 kỳ đã được tổ chức cùng những trận cầu tranh tài chất lượng từ các nữ tuyển thủ hàng đầu khu vực với tài năng vượt trội. Trong những năm gần đây, khi các môn thể thao dành cho nữ giới trở thành tâm điểm trên toàn cầu, thành tích của các đội tuyển quốc gia nữ Đông Nam Á cũng đang dần được khẳng định ở trình độ quốc tế. Thái Lan đã dự World Cup 2015 và 2019, còn Việt Nam và Philippines dự World Cup 2023.Tại Asian Cup 2022, Philippines giành vị trí đồng hạng ba, còn Việt Nam đứng hạng năm chung cuộc, đồng nghĩa với tấm vé dự World Cup 2023.Điều đó tạo nên sức hấp dẫn cho AFF Cup nữ 2025. Bảy đội tuyển khu vực Đông Nam Á bao gồm đương kim vô địch Philippines, Thái Lan, Việt Nam, Campuchia, Indonesia, Myanmar, Singapore cùng sự góp mặt của đội tuyển nữ Úc (cũng thuộc AFF) sẽ tạo nên những cuộc tranh tài đáng xem. Úc là thế lực hàng đầu của bóng đá nữ thế giới, khi từng lọt vào bán kết World Cup 2023 sau khi hạ nhiều đội mạnh, trong đó có Pháp, và chỉ chịu dừng bước trước Anh trên chấm luân lưu. Cuộc chạm trán Úc sẽ là thử thách thú vị cho những nền bóng đá nữ mới nổi như Việt Nam, Philippines. Hôm nay (4.3), Liên đoàn Bóng đá Đông Nam Á (AFF) đã công bố MSIG, công ty bảo hiểm đứng đầu Đông Nam Á về doanh thu phí, trở thành nhà tài trợ chính đầu tiên của giải bóng đá nữ quốc tế hàng đầu khu vực với tên gọi ASEAN MSIG Serenity Cup.Việc MSIG trở thành nhà tài trợ chính cho giải đấu một lần nữa khẳng định vị thế và tầm quan trọng của giải thi đấu nữ hàng đầu Đông Nam Á, đồng thời nâng cao hơn nữa vai trò của bóng đá nữ trên toàn khu vực.Ông Katsumi Kuzuno, Tổng giám đốc MSIG Việt Nam, cho biết: "Trở thành nhà tài trợ chính của Giải vô địch bóng đá nữ phản ánh nỗ lực của chúng tôi trong việc hỗ trợ bóng đá nữ, đặc biệt là tại Việt Nam, nơi đội tuyển nữ quốc gia đã đạt được thành công đáng kể. Quan hệ đối tác này khẳng định cam kết của chúng tôi trong việc phát triển môn bóng đá nữ, trao quyền cho nữ giới và thúc đẩy bình đẳng giới. Bằng cách ủng hộ các nữ VĐV và ước muốn của họ, chúng tôi hy vọng sẽ truyền cảm hứng về sự tự tin và nguyện vọng tới phụ nữ, dù họ ở bất kì vai trò nào".
Cúng sao giải hạn có thật sự tránh được chuyện không lành?
Theo đó, Công an Q.Tân Phú đã xác minh được người thực hiện là đôi nam nữ (học sinh) học chung trường. Cũng theo nguồn tin, khi sinh ra trẻ sơ sinh bị ngộp, tử vong, trước khi bị bỏ ở khu vực trên. Gia đình của đôi nam nữ học sinh này cùng cơ quan chức năng đến nhà xác để tiến hành các thủ tục hỏa táng cho thai nhi.Trước đó, như Báo Thanh Niên đưa tin, khoảng 10 giờ ngày 5.2, một nhân viên chở hàng chạy xe đến chỗ làm ở hẻm 156 Nguyễn Hữu Dật (P.Tây Thạnh, Q.Tân Phú) để làm việc. Lúc này, nhân viên này đến mở cửa rào bãi đất trống gần chỗ làm để đẩy xe vào thì phát hiện một thi thể người trong túi nhựa nên hô hoán mọi người biết, báo công an.Nhận tin báo, Công an Q.Tân Phú phối hợp các đơn vị nghiệp vụ liên quan đến khám nghiệm hiện trường, điều tra.Theo đó, thi thể trẻ sơ sinh được người dân phát hiện còn nguyên dây rốn (bé gái). Thi thể trẻ sơ sinh sau đó được đưa về nhà xác.Theo người dân, bãi đất trống nơi phát hiện trẻ sơ sinh nằm giữa hai căn nhà trong hẻm 156 Nguyễn Hữu Dật (Q.Tân Phú). Bãi đất này thường dùng làm chỗ để xe cho các nhân viên làm việc tại một căn nhà gần đó. Bãi đất có cổng rào cao hơn 2 mét. Hằng ngày, sau khi hết ca làm việc, các nhân viên lấy xe về, bãi đất trống được đóng cổng rào và dùng ổ khóa để khóa rào cẩn thận.
"Chúng tôi dự định sẽ sớm tổ chức một cuộc bầu cử tự do và công bằng. 53 đảng phái chính trị đã nộp danh sách tham gia cuộc bầu cử", ông Min Aung Hlaing cho hay trong chuyến thăm Belarus, nơi ông công bố khung thời gian bầu cử như trên, theo Reuters dẫn lại thông tin từ tờ Global New Light of Myanmar.Ông Min Aung Hlaing đã cam kết sẽ tổ chức một cuộc bầu cử nhưng chính quyền của ông đã nhiều lần gia hạn tình trạng khẩn cấp, trong lúc quân đội đang bị các nhóm đối lập chống chính quyền quân sự tấn công, theo Reuters.Hồi cuối tháng 1, chính quyền quân sự Myanmar đã gia hạn tình trạng khẩn cấp thêm 6 tháng, tức là 4 năm sau cuộc chính biến ở nước này vào ngày 1.2.2021, theo AFP. Ông Min Aung Hlaing khi đó nói với Hội đồng Hành chính nhà nước Myanmar rằng "hòa bình và ổn định vẫn cần thiết" trước khi có thể dỡ bỏ tình trạng khẩn cấp và tổ chức bầu cử.Quân đội Myanmar đã lên nắm quyền sau khi đưa ra những cáo buộc gian lận trong cuộc bầu cử năm 2020 mà Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ (NLD) của bà Aung San Suu Kyi đã giành chiến thắng áp đảo, theo AFP.Chính quyền quân sự Myanmar đã gia hạn tình trạng khẩn cấp nhiều lần kể từ đó khi chiến đấu với các nhóm vũ trang dân tộc thiểu số và "Lực lượng Phòng vệ Nhân dân" của lực lượng đối lập.Các cuộc xung đột ở Myanmar đã buộc hơn 3,5 triệu người phải rời bỏ nhà cửa, trong khi ước tính 19,9 triệu người, hơn 1/3 dân số Myanmar, sẽ cần viện trợ nhân đạo vào năm 2025, theo AFP.
Tô Diệp Hà khoe nhan sắc vạn người mê khi diện 'cây đồ hiệu'
Các huyền thoại thế giới hội tụ tại thành phố ngàn thôngTừ ngày 18 - 21.2, những người đứng đầu của các huyền thoại trong ngành bất động sản thế giới sẽ tới Việt Nam, hội tụ tại Đà Lạt để tham dự chuỗi sự kiện độc quyền do chủ đầu tư Haus Da Lat tổ chức.Sự kiện được dẫn dắt, truyền cảm hứng bởi các chuyên gia huấn luyện của Dale Carnegie Việt Nam- đại diện duy nhất của Dale Carnegie toàn cầu tại Việt Nam. Đây là tổ chức tiên phong, nguyên mẫu và hàng đầu trong lĩnh vực phát triển con người trong môi trường làm việc trên thế giới. Dale Carnegie cũng là nơi cựu Tổng thống Hoa Kỳ Lyndon Baines Johnson, tỉ phú Top 10 thế giới Warren Buffett, hay người khổng lồ của nền công nghiệp ô tô Lee Iacocca, người thầy của nhiều lãnh đạo thế giới Tony Robbins… từng tham gia học tập.Theo đơn vị tổ chức, đây là một trong những sự kiện đầu tiên trên thế giới quy tụ đầy đủ những nhà sáng lập, lãnh đạo của nhiều thương hiệu bất động sản huyền thoại như: Kengo Kuma và cộng sự (KKAA), Isometrix Lighting & Design, 1508 London; Chiva-Som, Copper Beech và Mitchell & Eades.Ông Arnold Chan - Nhà sáng lập và điều hành của Isometrix Lighting & Design, "phù thủy" thắp sáng các công trình nổi tiếng thế giới như: tòa tháp cao nhất Hong Kong- ICC Tower, bảo tàng Stellar tại New York, khách sạn City of Dream tại Macau… sẽ trực tiếp có mặt tại sự kiện.Cùng với đại diện của Isometrix, Copper Beech - đơn vị vận hành những CLB kín tiếng của tỉ phú thế giới lần đầu tiên đến Việt Nam và tư vấn vận hành cho 68 căn Sky Villas, Sky Mansions và Private Club dành cho cư dân. Đích thân nhà sáng lập Copper Beech sẽ chia sẻ về những đặc quyền Copper Beech dành cho cư dân Haus Da Lat, thiết lập nên một tiêu chuẩn mới cho ngành dịch vụ, mang lại trải nghiệm và giá trị sống tốt hàng đầu cho người Việt Nam.1508 London với sự xuất hiện hiếm hoi của ông Hamish Brown được những chuyên gia, tỉ phú săn đón để được trải nghiệm những không gian nghệ thuật do ông và cộng sự 1508 London thiết kế. Hamish Brown sẽ trực tiếp chia sẻ về những chi tiết đắt giá trong không gian sống dành cho cư dân Haus và lần đầu tiên ra mắt thiết kế chi tiết nội thất may đo dành riêng cho mỗi căn Villa tại Haus Da Lat.Bên cạnh đó, chủ đầu tư cũng công bố hợp tác cùng Mitchell & Eades - thương hiệu thiết kế nội thất đứng sau các công trình resort & wellness để thiết kế cho Haus Wellness Center được tư vấn vận hành bởi Chiva-Som - thương hiệu chăm sóc sức khỏe được thành lập bởi cựu Phó Thủ tướng Thái Lan Boonchu Rojanastien.Đặc biệt, những người đứng đầu của văn phòng kiến trúc Kengo Kuma & Associates (KKAA) - kiến trúc sư nổi tiếng và thành công bậc nhất thế giới đầu thế kỷ 21 cũng tham gia sự kiện để chia sẻ về hành trình bảo tồn, tôn vinh cảnh quan, văn hóa của Đà Lạt.Những huyền thoại thiết kế và kiến trúc có mặt tại sự kiện Haus Da Lat được biết tới với sự khó tính và kĩ lưỡng trong việc lựa chọn dự án, đối tác đồng hành. Lần đầu tiên có mặt tại Việt Nam, chọn hợp tác với chủ đầu tư Haus Da Lat, các đối tác tìm thấy sự đồng điệu trong cách kiến tạo sản phẩm tạo nên một di sản mới cho vùng đất đang thiếu những dự án xứng tầm."Rất khó để có thể hội tụ những thương hiệu huyền thoại này ở cùng 1 dự án, nhưng tới đây, họ đều có mặt ở Việt Nam để chia sẻ về những tâm huyết, những gì tốt nhất trong hành trình làm nghề của họ dành cho các nhà đại diện và cộng sự tại Haus Da Lat", Andy Khoo - Giám đốc điều hành thương hiệu Haus Da Lat, chia sẻ.Cuối năm 2024 đến nay, thị trường bất động sản Việt Nam cũng như truyền thông trong nước và quốc tế ấn tượng trước sự ra mắt của dự án Haus Da Lat - tổ hợp bất động sản ESG đầu tiên tại Việt Nam.Haus Da Lat là dự án do chủ đầu tư The One Destination liên doanh cùng quỹ, nhà đầu tư quốc tế BTS Bernina và Terne Holdings Singapore đầu tư rót vốn.Dự án có quy mô 5ha, nằm giữa trung tâm TP Đà Lạt, trước mặt hồ Xuân Hương. Dự án bao gồm tòa căn hộ hạng sang với 68 căn Sky Villas và Sky Mansions sở hữu lâu dài, trung tâm thương mại và tổ hợp khách sạn 5 sao InterContinental Haus Dalat Resort.
